نمای کلی گزارش
این داشبورد تعاملی بر اساس ارقام مندرج در جدول شماره ۱۴ (منابع و مصارف هدفمندسازی یارانهها) لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ طراحی شده است. هدف آن شفافسازی درآمد حاصل از «اصلاح نرخ ارز ترجیحی»، محاسبه سهم سرانه هر ایرانی، و مقایسه آن با بودجههای حمایتی بخش سلامت است. ارقام به «هزار میلیارد تومان» (همت) یا «ریال» بیان شدهاند.
کل درآمد سالانه (اصلاح ارز)
معادل ۵،۷۲۰،۰۰۰ میلیارد ریال (ردیف ۱۲ منابع)
سرانه ماهانه هر فرد
محاسبه بر اساس جمعیت ۸۵ میلیون نفر
حمایت از دارو و سلامت
یارانه دارو و شیرخشک (ردیف ۶ مصارف)
مقایسه منابع و مصارف حمایتی
در این نمودار، حجم درآمد حاصل از اصلاح ارز ترجیحی (که صرف جبران قیمت کالاهای اساسی میشود) با بودجه جداگانه حمایت از دارو مقایسه شده است.
ماشینحساب سرانه یارانه
سهم هر ایرانی از درآمد ۵۷.۲ هزار میلیارد تومانی چقدر است؟ با تغییر جمعیت، تغییرات جزئی سرانه را مشاهده کنید.
سرانه ماهانه هر فرد
(درآمد کل سالانه ÷ جمعیت ÷ ۱۲ ماه)
توجه: این مبلغ به صورت یارانه نقدی مستقیم پرداخت نمیشود، بلکه طبق جداول بودجه (جمعی-خرجی) صرف جبران مابهالتفاوت قیمتها در زنجیره تأمین کالا میشود.
مفهوم «جمعی-خرجی» در بودجه
این درآمد چگونه مدیریت میشود؟ طبق تبصرهها، دولت درآمد حاصله را عیناً برای هزینه همان بخش مصرف میکند.
اصلاح نرخ ارز
کسب درآمد ۵۷۲ هزار میلیارد ریالی از محل تغییر نرخ ارز ترجیحی.
جبران هزینهها
پرداخت ۵۷۲ هزار میلیارد ریال بابت مابهالتفاوت نرخ ارز برای جلوگیری از گرانی.
جزئیات و نکات تکمیلی لایحه
🔍 ثبات قدرت خرید
عدد ۵۶ هزار تومان در ماه به ازای هر نفر، نشاندهنده میزان حمایتی است که دولت سعی دارد از طریق کنترل قیمتها (نه پرداخت نقدی) به سفره خانوار تزریق کند.
💊 اولویت ویژه سلامت
بودجه دارو (۸۵ همت) کاملاً جدا از درآمد اصلاح نرخ ارز کالاهای اساسی (۵۷.۲ همت) است. این نشان میدهد که حساسیت دولت روی هزینههای درمان بسیار بالاتر از سایر بخشهاست.
⚠️ ریسک تحقق منابع
از آنجا که این درآمد وابسته به نرخ ارز است، نوسانات بازار ارز میتواند مستقیماً روی این ردیف بودجه اثر بگذارد. اگر نرخ ارز تغییر کند، هم درآمد و هم هزینه مابهالتفاوت تغییر خواهد کرد.